10 điều văn hóa Mỹ khiến du học sinh quốc tế ngỡ ngàng

Chuyên đề: Thông tin du học

Du học Mỹ là cơ hội tuyệt vời để phát triển việc học cũng như sự nghiệp. Tuy vậy, những khác biệt văn hóa ngày đầu tới Mỹ có thể khiến các bạn chùn bước, tự ti và cô lập bản thân. Để giải quyết vấn đề này, bạn nên tìm hiểu những nét văn hóa đặc trưng của Mỹ, đặc biệt là những điểm khác biệt so với văn hóa Á châu. Trong phạm vi bài viết này, USIS Education sẽ giúp bạn tổng hợp những khác biệt văn hóa khiến nhiều du học sinh Việt Nam tại Mỹ không khỏi bỡ ngỡ.

>> Những TV show này sẽ giúp bạn lại gần hơn với văn hóa Mỹ

1. Văn hóa chào hỏi, xưng hô

Sẽ là điều bình thường ở Mỹ khi bạn đi ra đường và có người lạ chào hỏi, mỉm cười với bạn. Đây là một phép tắc lịch sự mà ban đầu có thể bạn không quen, nhất là khi có người lạ tiến tới bắt chuyện. Trong trường hợp này, hãy cứ vui vẻ đón nhận vì họ chỉ muốn thể hiện sự thân thiện với bạn thôi chứ không có ý gì khác.

Tuy vậy, cũng có nhiều điều bạn cần cân nhắc. Văn hóa Việt Nam thiên về tính cộng đồng và tình cảm, bởi vậy ngôn ngữ cũng thể hiện rất nhiều ý nghĩa, thần thái đặc biệt trong cách xưng hô với các đại từ nhân xưng như: ông, bà, bố, mẹ, tớ, mình, …. Văn hóa Mỹ trọng cái tôi cá nhân và cách xưng hô với “I, you” nên bạn sẽ cảm nhận được ít tình cảm hơn khi giao tiếp. Bạn có thể sẽ không quen ban đầu khi gọi những người lớn tuổi hơn mình, người già chỉ bằng tên của họ.

Chính vì văn hóa cá nhân nên nhiều khi bạn sẽ lầm tưởng người ta giao tiếp lịch sự, cởi mở với mình tức là có thể kết thân được. Ví dụ, một bạn du học sinh Mỹ chia sẻ với USIS Education rằng bạn ấy từng trải nghiệm sốc văn hóa xưng hô ở Mỹ thời gian đầu khi giao tiếp: “Người Mỹ rất lịch sự, thân thiện khi luôn hỏi “How are you?”, tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, đó chỉ là câu cửa miệng và không chắc họ đã quan tâm mình khi họ hỏi câu đó. Tới những lúc gặp khó khăn về tinh thần, buồn cô đơn, không phải ai cũng dành thời gian lắng nghe mình chia sẻ cũng như giúp đỡ mình”.

Do đó, để tìm kiếm người bạn tri kỷ ở Mỹ, bạn nên nhận thức trước về yếu tố văn hóa khác biệt này.

2. Văn hóa giảng đường

Du học sinh sang Mỹ sẽ thấy một điều nổi bật đó là giảng đường Mỹ có bố cục sắp xếp đối lập hoàn toàn với Việt Nam. Ở Mỹ, học sinh sẽ được ngồi trên bục cao và thầy cô sẽ giảng ở bục thấp. Cách sắp xếp bố cục này cũng có liên quan tới cách thể hiện quan điểm và tư duy của sinh viên Mỹ. Họ tôn trọng ý kiến cá nhân và luôn tìm cách để đặt câu hỏi và phản biện ý kiến của giáo sư. Cũng từ điều này, các bài kiểm tra sẽ được đánh giá dựa trên tính cá nhân, sự độc lập, sáng tạo thay vì sao chép hay phụ thuộc vào quan điểm của thầy cô. Và mọi quan điểm đều được tôn trọng miễn nó được thể hiện một cách trung thực và lịch sự. Bởi vậy, môi trường học tập Mỹ rất khắt khe nếu như bạn sao chép từ người khác (plagiarism – đạo văn). Khi nhà trường phát hiện sao chép bằng phần mềm chuyên dụng, có thể bạn sẽ bị đánh rớt môn hoàn toàn hay thậm chí phải chịu những hình phạt còn nghiêm trọng hơn thế!

3. Cách học

Nếu như ở Việt Nam học sinh thường có thói quen mang nhiều sách, vở tới lớp theo từng môn học và chăm chỉ ghi chép trên lớp thì cách học ở Mỹ hoàn toàn ngược lại. Giáo sư sẽ yêu cầu sinh viên đọc nội dung tham khảo ở nhà trước khi tới lớp, và khi lên lớp bạn chỉ cần ghi chép lại những ý chính. Phần nhiều thời gian ở lớp dành để thảo luận, phản biện và đặt câu hỏi.

Sẽ có rất nhiều bài đọc hiểu trước khóa học và họ coi đây là câu trả lời đáng tin cậy nhất cho mọi khúc mắc.

>> Học cách bước ra ngoài giới hạn của bản thân

4. Văn hóa lăng xê bản thân

Văn hóa Á Đông chúng ta thường có xu hướng làm việc chăm chỉ, “nhường” phần đánh giá thông qua kết quả và người đối diện - việc nâng cấp và khẳng định bản thân nhiều khi bị coi là khoe khoang, khoác lác. Trong khi đó, văn hóa khẳng định và lăng xê bản thân lại vô cùng phổ biến ở Mỹ. Nếu muốn được người khác công nhận và biết đến, bạn cần chăm chỉ tự quảng bá những gì bạn đã làm được thay vì chờ ai đó nhận ra. Bởi nhiều khi, bạn dành ra rất nhiều thời gian cho một việc nhưng nếu không tự tìm cách thể hiện và khẳng định những điều mình đã làm, sẽ có người khác lấy phần việc của bạn và sớm chứng tỏ đó là năng lực của họ.

“The squeaky wheel gets the oil” - “Cái bánh xe nào kêu to thì sẽ được cho dầu” là câu nói nổi tiếng ở Mỹ. Nếu bạn làm nhiều, nói ít, người khác sẽ nghĩ bạn không có gì để đóng góp, không có năng lực, không biết vai trò của mình là gì. Do vậy, bạn nên tập thói quen tự quảng bá bản thân vì quyền lợi của mình ngay từ khi mới sang bởi điều này không những có lợi trong môi trường học tập mà còn ở môi trường làm việc sau này. Khi đi làm, năng lực của bạn sẽ được đánh giá theo cách khác khi bạn ở trường học - nơi điểm số là minh chứng rõ nhất.

5. Hình ảnh người vô gia cư trên phố

Có thể bạn sẽ mong chờ một nước Mỹ với môi trường văn minh, lành mạnh. Tuy nhiên giữa những ánh hào quang, tòa nhà chọc trời, đường sá tấp nập ô tô, vẫn có rất nhiều người vô gia cư trên đường phố. Những thành phố càng lớn như New York, Los Angeles, San Francisco, Seattle thì lượng người vô gia cư càng nhiều: họ nằm, ngủ và ăn la liệt trên phố, rất nhiều trong số họ có vấn đề về tâm lý hoặc yếu đuối về mặt thể chất.

Những người vô gia cư đa dạng từ trẻ em, phụ nữ tới người già và nhiều khi họ bị đói cũng như tổn thương tinh thần mà không nhận được giúp đỡ kịp thời. Có nhiều trường hợp họ có thể đi theo bạn hoặc hét lên.

6. Văn hóa tiền tip - tiền thưởng thêm cho người phục vụ

Khi đi ăn uống hay sử dụng các dịch vụ như du lịch, taxi, khách sạn,... bạn cần cho thêm người phục vụ ngoài số tiền bạn cần phải trả. Đây là một văn hóa chính thức và phổ biến vừa để thể hiện sự biết ơn, vừa giúp những người phục vụ đạt được mức lương không quá thấp. Giá trị của những lần cho tip rơi vào 15-20% tổng giá trị hóa đơn. Nếu hóa đơn thanh toán của bạn đã có dòng chữ “service charge” hay “gratuity” thì họ đã tính cả tiền tip vào rồi, và bạn không phải trả thêm nữa.

7. Cách che miệng khi hắt hơi

Có thể bạn sẽ có thói quen che miệng bằng bàn tay khi hắt hơi, dẫn tới nhiều tình huống khó xử trong giao tiếp rằng người kia có thể e ngại việc vi khuẩn từ tay bạn khi bắt tay họ. Ở Mỹ, họ có giải pháp thông minh cho việc này. Họ sử dụng bắp tay để che miệng khi hắt hơi thay vì bàn tay. Hoặc cẩn thận hơn, nhiều người có thói quen mang khăn tay để vào túi và sử dụng cho mỗi lần ho, hắt hơi.

>> Những hành động được xem là bất lịch sự trong văn hóa Mỹ

8. Văn hóa ăn uống 

Trong tác phong ăn uống thường ngày, người Mỹ thường để tay thay vì để cả khuỷu tay lên bàn. Họ dùng thìa dĩa thay vì dùng bát đưa thức ăn vào miệng. Họ cũng tránh ăn vào nhổ ra (có lẽ vì vậy họ ít ăn món gặm mút hay các loại hoa quả có hạt?) Người Mỹ cũng tránh ăn phát ra tiếng và không để người khác nhìn thấy thức ăn trong miệng mình. Do đó, bạn nên lưu ý về thói quen ăn uống của mình khi sang Mỹ để tránh bị hiểu nhầm là bất lịch sự.

Khi ngồi bàn ăn, bạn nhớ tắt hoặc vặn nhỏ điện thoại. Nếu có việc phải nghe điện thoại, hãy xin lỗi và cầm điện thoại đi ra ngoài. Khi đi ăn với bạn, nếu có điện thoại và muốn trả lời, nhớ xin phép người ngồi cùng bàn. Nếu bạn cứ thản nhiên nghe điện thoại, người đối diện sẽ cho là họ không quan trọng với bạn và bạn không để tâm lắm đến việc giành thời gian với họ.

9. Chi phí y tế vô cùng đắt

Sự thật là nếu bạn bị nằm viện một ngày chỉ vì đau bụng thì hóa đơn viện phí có thể lên tới hơn 10.000 đô, có khi tương đương mức lương cả năm của một người lao động bình thường. Đã có rất nhiều phàn nàn cũng như cảnh báo về hóa đơn viện phí cao khủng khiếp tại Mỹ.

Một du học sinh đã chia sẻ với USIS Education về một trải nghiệm đắt đỏ: bạn ấy được yêu cầu mua miếng dán vết thương ở tay trong bệnh viện với giá 400$ sau khi nghe theo lời bác sĩ, trong khi tại một cửa hàng thuốc địa phương bạn ấy tìm thấy đúng miếng dán, nhãn hiệu đó với giá chỉ 6$. Không chỉ vậy, nếu bạn hẹn bác sĩ ở Mỹ mà lỡ hẹn với họ, bạn cũng phải trả tiền cho sự lỡ hẹn đó.

>> Chuỗi siêu thị nên ghé để tiết kiệm túi tiền du học Mỹ

10. “Lats but not least”: Văn hóa hẹn hò - yêu và tình dục

Nếu như ở Việt Nam, bạn sẽ nhận lời hẹn hò với người mình có cảm tình và điểm hẹn thường là những tụ điểm vui chơi lý thú, thì khái niệm hẹn hò ở Mỹ là hoàn toàn khác. Họ có thể bắt đầu cho phép hai bên tìm hiểu nhau ngay cả khi không biết gì nhiều về người đó, đôi khi chỉ qua ánh mắt hoặc trao đổi vài câu chuyện. Tiếp đến là bước “first date” để trò chuyện, tìm hiểu kĩ hơn và xem người này có phù hợp để tiếp tục không. Mặc dù cả 2 đều đã “first date” nhưng không có nghĩa là không thể hẹn hò một vài người khác cùng một lúc. Chỉ tới khi cả hai ngồi nói chuyện nghiêm túc thì mối quan hệ mới chính thức được xác định. Do đó, khi có người rủ đi chơi, hẹn hò thì họ vẫn có thể hẹn hò với vài người khác nữa.

Bạn cũng nên làm quen sớm với khái niệm one-night stand (tình một đêm) hay open relationship (quan hệ mở) bởi điều này khá phổ biến ở các trường đại học của Mỹ. Đối với các bạn Mỹ, one-night stand là bình thường nhưng đối với sinh viên Châu Á, đặc biệt các bạn nữ, sẽ thường dè dặt và e ngại. Đây là điều tốt bởi bạn nên cân nhắc và nói chuyện nghiêm túc để tránh bị làm nạn nhân cho các vụ xâm hại tình dục trong trường học.

Và nếu mối quan hệ của bạn không “mưa thuận gió hòa” thì bạn cũng nên nhớ rằng văn hóa chia tay ở Mỹ cũng vô cùng thẳng thắn. Các bạn trai sẽ ít khi bàn tán, để ý nhiều sau khi chia tay rằng cả hai đã cùng làm những việc gì, phóng khoáng với nhau thế nào, cũng như ít quan tâm cô gái đã quen ai, làm gì trước khi yêu. Con trai Mỹ đề cao sự riêng tư của cả hai và tôn trọng phụ nữ nói chung.

Hy vọng với những chia sẻ trên của USIS Education về nền văn hóa Mỹ, bạn sẽ có được cho mình những kiến thức bổ ích để chuẩn bị cho hành trang chinh phục nước Mỹ của mình. Chúc các bạn thành công trên hành trình chạm đến giấc mơ Mỹ.

Xêm thêm: Tại sao những cú sốc văn hóa lại là những trải nghiệm tốt cho bạn?

 

 

Call now